Kan Gövdeyi Götürürken

4 Mayıs 2018’de Silivri (9 No’lu) Cezaevi’ne gerçekleştirdiğimiz ziyaretin ardından yayınladığım notların başında şu paragraf yer alıyor:

“Mehmet Altan, Ali Bulaç, Ahmet Turan Alkan, Halis Bayancuk, Selçuk Kozağaçlı ve Ahmet Altan ile görüştük. Osman Kavala’yı da avukatı ile “çok acayip bir hal içinde” gördük.”

Altan kardeşler, Ali Bulaç ve Ahmet Turan Alkan tahliye edildi. Kavala, Kozağaçlı ve Bayancuk’a gün yüzü gösterdilerse de Hukuk yüzü göstermediler.

Cezaevi’nde ziyaret ettiğim isimlerin dosya ve akıbetlerini takip etmeye çalışıyorum, hiç değilse tahliyeye dek. Kavala ve Kozağaçlı‘nın haksız ve hukuksuz tutukluluklarını daha önce gündeme getirmiştim.

Saydığım isimler arasında en “savunmasız”, ötekileştirilmeye, öcüleştirilmeye ve dolayısıyla hak ihlaline uğramaya en müsait olan isim Halis Bayancuk olsa gerek. Düşünceleri, söylemleri sebebiyle.

Sıklıkla altını çizdiğim bir nokta var: En büyük mağduriyetler en ağır biçimde ötekileştirilen gruplar içinde yaşanır. Zalimlerin favori taktiği budur: Önce düşmanlaştırır, yalan dolan ve iftira ile öcüleştirir, sonra kolayca hukuk dışına atılır insanlar!

Kim, IŞİD veya FETÖ gibi “terör”le ilişkilendirilmiş bir insanın hakları için sesini çıkartmaya cüret edebilir ki! Toz duman içinde tıkıldıkları o çuvallara dokunanlar da çuvalı boylayabilirler, bu risk her daim mevcut. Fişlenmekse işten bile değil. Üzerinize yüreğinizden başka muska takmamış olabilirsiniz, ne var ki fişlerden yapılma kolyeniz insanların gözüne alır!

İnsanların hakları için mücadele edecek, hak savunuculuğu ‘sanatı’nı layıkıyla icra edecek olanlar (avukat olmalarına gerek yok) ötekileştirmelerden, önyargılardan, resmi yalan ve iftiralardan (algı operasyonlarıyla) oluşturulmuş yığınakları (barikatları) aşamazlarsa, yalnızca “kendine müslüman” olarak kalırlar. Razı olunan makbul vatandaşlık seviyesinde hayat sürer, düzenin devamına dolaylı da olsa katkı sağlarlar. Şairin dediği gibi, “hangi dünyaya kulak kesilmişse öbürüne sağır” kalırlar. Baştan beri bütün yenik düşenlerle aynı kışlakta olduklarını anladıklarında iş işten geçmiş olur.

“düşmanı gösteriyorlar, ona saldırıyoruz
siz gidin artık
düşman dağıldı dedikleri bir anda
anlaşılıyor
baştan beri bütün yenik düşenlerle
aynı kışlaktaymışız”

Avukat Muharrem Balcı’dan biz öğrencileri şunu öğrendik: “Bir insan mazlumun, masumun hakkını savunmak için yola çıktığında tüm insanlık ona borçlanır. Ve Allah insana bundan daha büyük bir onur vermemiştir.”

İnsana ve haklarına bu zaviyeden bakarken zalimlerin önünde düğme iliklemek anlamına gelecek şu minvalde sözlerle başlamak istemem konuşmama, yazıma: “Halis Bayancuk’u hiç sevmem. Hem de hiç sevmem. Benim açımdan üç temel sebebi var bunun.”

Bir hakkı savunmak, ayaklar altında ezilmesin diye kaldırmak için, hakkın o dönemki sahibiyle aynı düşünce veya inanca mensup olmadığını ifade etme zarureti hissetmeyi bir eziklik addediyorum. Ne bu: Bir önşart filan mı? Düşene bir tekme de vurmanın sırası mı? Öyleyse asıl zulmedene de en az o kadar “sallamak” gerekmez mi? Hani, tutarlı olmak adına diyorum… 

Türk Yargısı’nın ağına düşmüş sayısız isimden biri olan Bayancuk (namı diğer Ebu Hanzala) hakkında o tarihte şu kısa notu düşmüşüm:

“11 aydır tutuklu. Hakkında 10 dosya var. Halis Bayancuk çok ağır bir tecrit altında yaşıyor. 24 saati tek başına bir hücrede geçirmek zorunda. Sadece haftanın bir günü bir saat için aynı dosyadan yargılanan bir kişi ile spor salonunda görüşebiliyor. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan herhangi bir suçludan bile daha ağır bir tecrit altında.”

Halis Bayancuk 2008 yılından bu yana hakkında açılan onlarca davadan ötürü 38 yıllık ömrünün şimdiden 9 yıldan fazlasını hapiste tutuklu geçirmiş. İnsanlara adil yargılanma hakkı tanıyın, başka ihsan istemez. 

MAZLUMDER’in raporları arasında kendisine ilişkin de 73 sayfalık bir rapor bulunuyor. 12 arkadaşımın titiz bir çalışma ile ortaya koyduğu raporun sonuç ve değerlendirme kısmından üç paragrafı buraya alıyorum:

“Yapılan araştırma ve incelemelerimiz sonunda başvurucunun yıllardır süren yargılamalar nedeniyle başta kişi güvenliği ve özgürlüğü, fikir ve düşünce hürriyeti olmak üzere adil yargılanma hakkı, savunma hakkı, masumiyet karinesi gibi temel hak ve özgürlüklerinin ihlal edildiği tespit edilmiştir.

MAZLUMDER olarak kişilerin sırf fikir ve düşünceleri nedeniyle yargılanmalarının, ceza ve takibata maruz bırakılmalarının açık bir hak ihlali olduğunu düşünmekteyiz.

Başvurucu özelinde 73 dava dosyaları incelendiğinde, başvurucunun “genel kabul görmüş fikir ve düşüncelere aykırı dini görüş ve kanaatleri” dışında, TCK anlamında suç vasfı taşıyan bir eylemine rastlanılmamıştır.”

Cehalet insana şöyle sözler söyletir, duyanlarınız vardır: “Ateş olmayan yerden duman çıkmaz, ne olacak, haksız yere yargılanıyorsa beraat eder, çıkar.”

Hindistan’ın bağımsızlık mücadelesinin önemli liderlerinden Mevlana Ebu’l Kelam Azad’ın İngiliz mahkemesinde yargılandığı sırada yaptığı tarihi savunmadaki şu sözler beni çok etkilemişti. Yöneticiler, bilhassa Adalet Bakanı ve yargı mensupları bu sözleri odalarında görünür bir yere assınlar isterim. Zira adalet sarayı veya adliye denilen binalarında bu ülkenin, kan gövdeyi götürüyor!

“Tarih gösteriyor ki mahkeme salonları savaş meydanlarından sonra en müthiş zulümlerin işlendiği sahnelerdir. Harp sahnelerinde nasıl birçok masum kanlar dökülüyorsa mahkemelerde de nice nice masum insanlar idama mahkûm ediliyor, öldürülüyor ve zindanlarda çürütülüyor.”

Ötekilerle Yüzleşmek  

Adem Özköse Sınırsız adlı programında dün Halis Bayancuk’un avukatı Serkan Türkdoğru’yu konuk etti. Halis Bayancuk uzun süredir Silivri’de tutuklu bulunan, kendi sahası olan İslami camia içinde dahi ötekileştirilen bir isim. 

(Türkiye’de İslami diye nitelendirilen bir camia kalmış mıdır veya hiç var olmuş mudur gibi soruları bir kenara bırakalım şimdilik.) 

Ötekileri dinlemek, hele Türkiye gibi bir yerde, hele hele siyasi kamplaşmanın iktidar eliyle alabildiğine körüklendiği böylesine kirli-puslu zamanlarda bir hayli önem arz ediyor.  

Zamana kir-pus atfetmenin mantıklı olmadığının farkındayım ne var ki toplumu fena halde kuşatan medyayı temizlemek için çalışmalara girişilse, her Allahın günü yalan ve yanlıştan mürekkep bir ton çamur çıkartılacağına emin olabilirsiniz. Yalan yanlış veriler içinde yüzerken sağlıklı bir muhakemede bulunmak, hakkaniyetli bir yargıya varmak hiç ama hiç kolay değil.  

Tam da bu noktada, hak, hakikat, adalet, doğruluk gibi bir derdi, sabitesi olanların ötekileştirilenlerle karşılaşması elzem. Bu karşılaşma asgari “kulak verme” aşamasında olmalı, dahası karşı karşıya gelme düzeyine varmalı. “Kimsenin kimseye gözü değmiyorsa, şiir niye” diye soran şair de bu gerçeğe farklı bir yönden dikkat çekiyor.  

Siyasetçiler için rıza üretmek ve sandık için oy devşirmek bir numaralı ölçüt olabilir. Ya da medya sahipleri, sosyal medya kullanıcıları için “reyting”, abone veya “beğeni” sayısı. 

 

İnsanlar, siyasetin veya medyanın dümen suyuna giderken, bahsi geçen ‘bir numaralı ölçüt’ler için neleri feda ettiklerinin farkında değiller çoğu zaman.  

İktidarın kendi saflarını tahkim etmek adına ötekileştirip hayatın ücra bir köşesine ittiği kesimlere karşı Müslümanların adil şahitlik vazifesi, teblig ve davet sorumluluğu ortadan kalkmıyor, bilakis, sorumluluk artıyor, vazife bir hayli zorlaşıyor! 

 

Türkiyeli Müslümanlar kutuplaşma tuzağına düşüp iktidarın cephesine mevzilenirken Fatiha Suresine pusu kuruyor, Asr Suresini yaşanmaz kılıyorlar. Kendi ayağına sıkmak diye buna derler! 

Biz’i ‘evde zor tutulan yüzde elli’ye indirgeyen muhafazakâr zihniyetin bizden olduğuna kim nasıl ikna edebilir? Birbirimize hakkı ve sabrı tavsiye etme ulvi vazifesini ifa için kurulan köprüleri havaya uçuranlar neye sebep olduklarını görebiliyorlar mı?  

İnananlar hatırdan çıkartmamalı: Allah’a tek tek biz, insanlar hesap vereceğiz. Devletler, partiler, tüzel kişiler, kavimler, millet değil.  

Ötekilerle yüzleşmek bizi insan, daha bir insan kılacak, kendimizi daha iyi tanımamıza yol açacak, din veya insan kardeşlerimize karşı nerede ne denli ihmallerde bulunuyoruz, zalimlere meylediyorsak zulümde ne derece pay sahibiyiz, anlamamızı sağlayacak.  

Ötekilerle yüzleşmenin zulmü idrak, zalimi ifşa etmeye yol açan bir yanı olduğu aşikâr. Bu yüzden olsa gerek, sanal dikenli tellerle örülü sınırların berisinde, yalan ve yanlışların ninnisi eşliğinde, bir beşikte sallanmanın konforu içindeyiz.

Aynı gemideyiz diyerek bindirilmeye çalışıldığımız, bindirilmiş kıtalar halinde içine atıldığımız gemi, esasen bir beşiktir.  

Gemiyi, böyle bir beşik, bunun farkına varmayı ise kıymetli bir eşik saymalı.  

Son yedi yılda Türkiye’nin cezaevlerine gidip siyasi davalarına yakından bakmış, ötekileştirmenin ağırlığı altında ezilmeye çalışılan tutsaklarla yüz yüze görüşmüş bir avukatım.    

Halis Bayancuk, Osman Kavala, Selçuk Kozağaçlı, Behiç Aşçı, Alparslan Kuytul, İrfan Çağrıcı, Ahmet Turan Alkan, Ahmet Altan, Şahmerdan Sarı, Ali BulaçAdem Kozu, Necdet Yüksel…  

Ötekilerle yüzleşmek kendimi tanımama, içinde bulunduğum ülkeyi ve parçası olduğum bir hayli taraflı ve bağımlı yargının pespaye halini anlamama ciddi katkılar sağladı.  

Ötekilerle yüzleşin. Her türlüsüyle… Tavsiye ederim.