Yaşamaya devam eden hikâyeler

https://www.yenisafak.com/hayat/yasamaya-devam-eden-hikyeler-3446133

Hukukun kör noktasına düşmüş kişilerin adalet arayışlarını veya haksızlığa uğramışların hikayelerini en iyi bir hukukçu anlatabilirdi elbet. Bir kısmı kendisinin bizzat şahit olduğu bir kısmı ise sanık veya tanıklardan duyduğu olayları edebiyat süzgecinden geçirerek kağıda döken Mehmet Ali Başaran’ın Pınar Yayınları’ndan çıkan “Ceza Hikayeleri” geçtiğimiz aylarda raflardaki yerini aldı. Daha önce çocuklar için kaleme aldığı “Gazete Okuyan Tavuk, Nasrettin Hoca’nın Bisikleti ve Kuzularla Saklambaç” adlı üç kitabı bulunan Başaran aynı zamanda avukatlık mesleğini devam ettiriyor.

İNSANIN ADALETSİZLİK KARŞISINDAKİ ACIKLI ÖYKÜSÜ

Hikayeler, yazarın dimağından çıkıp, kelimelere dans ettirilerek kağıda düşürülmüş birer hayal ürünü değil. Adından da anlaşılacağı üzere ceza hikayeleri bunlar. Çeşitli televizyon programlarından veya Üçüncü Sayfa haberlerinden aşina olduğumuz benzer olayları ve döneminde ülke ve dünya gündemini meşgul etmiş adaletsizlikleri ilk ağızdan anlatıyor. Yazarın bu yaşananları kaleme alırken sorumluluk hissi taşıdığı çok belli. Ara ara bir ayet, hadis veya okkalı bir mısra ile metni tamamlıyor. Kitabı okurken bazen şaşkınlıktan nefesimiz kesiliyor bazen de anlatılanlar göğsümüze bir yumruk gibi oturuyor. Adeta trajedinin ortasında buluyoruz kendimizi. İnsanın adaletsizlik karşısındaki acıklı hayat öyküsü ile baş başa kalıyoruz.

Özellikle kitapta 28 Şubat’tan hemen önce gerçekleşen ve ülke gündeminde geniş yer bulan Kudüs gecesi hadisesini, Sivas olaylarından sonra yargılama sürecini, dünya kamuoyunun yakından tanıdığı Başörtüsü mağduru Nuray Canan’ı ve suçsuz yere yıllarca Guantanamo’da işkence görmüş Murat Kurnaz’ın yaşadıklarını hiç bilmediğimiz şekliyle okuyoruz.

BUZDAĞININ GÖRÜNMEYEN YÜZÜNÜ İŞARET EDİYOR

Bir hukukçunun gözünden anlatılan Ceza Hikayeleri sadece bir olay örgüsü sunmuyor. Yaşananların arka planını göstermeye çalışarak bize buzdağının görünmeyen yüzünü işaret ediyor. Nitekim kitabın teşekkür kısmında şu ifadeye rastlıyoruz: “Bu kitapta anlatılanların tümü yaşanmıştır. Hatta tekrar tekrar yaşanacaktır. İnsanlık ütopya ve distopya arasında salınıp dururken.” Kitap inceden bir adalet resmi ortaya koymuyor. Bunu parmağını okuyucunun gözüne sokarcasına yapıyor.

Ceza Hikayeleri

https://cihanuluc.com/ceza-hikayeleri/

Mehmet Ali Başaran’ın ‘Ceza Hikayeleri’ isimli kitabı geçtiğimiz Ekim ayında Pınar Yayınları vasıtasıyla okurla buluştu. Kendi başından geçen ve alanda çalışan hukukçuların şahit oldukları hikayeleri anlatan Mehmet Ali Başaran’ın bu kitabında, benzerlerinden farklı olarak edebi yönünün ağır bastığı görülüyor. Kitabın tamamı gerçek ve yaşanmış hayat hikayelerinden oluşuyor.

Yayın dünyasında çeşitli meslek gruplarının (Avukat, Psikolog, Psikiyatr, Polis vd.) tecrübelerini anlattıkları kitaplara rastlamak mümkün. Polislerin yazmış olduğu meslek hikayelerinden oluşan kitapları okuduğumda genelde hissettiğim şey; polis tutanağını okumaktan farksızdı. Genelde hikâyenin iskeleti ve olay örgüsü ne kadar çarpıcı olursa olsun; kurgusu olmayan, okuyucuyu öyküye hazırlamayan, yavan ve soğuk bir dille yazılmış metinlerdi. Bu okuduklarımda neyin eksik olduğunu o yıllarda anlamasam da şimdi geri dönüp baktığımda şunları fark ediyorum.

Metinlerin içinde duygu ve insan eksikti. Olay kahramanları sadece tek boyutuyla anlatılıyor, diğer yönlerinden bahsedilmiyordu. Bu da okura kartondan yapılmış maket kahramanları dinliyormuş hissi veriyordu. Örneğin; katil sadece katletmekten mi ibarettir? Hırsız, sadece hırsızlık mı yaparak yaşar? İyilerin sürekli iyi olduğu, kötülerinde sürekli kötü olduğu yapay bir dünyayı anlatıyor gibiydiler. Oysa hayat bolca gri noktaya sahiptir. İyilerin kötülük, kötülerin de iyilik yaptığı anlar vakidir.

İkinci olarak; anlatıcının mesleki ve kurumsal taassuba yenik düştüğü açıkça fark ediliyordu. Meslek mensuplarının işini yaparken daima mükemmele yakın davrandıklarını okuyor; hiç zaaf gösterdiklerine, ihmallerine, zayıf yönlerine ya da korkularına dair bir cümleye bile rastlayamıyorduk. Burada bahsedilen görevliler ‘Hazır, daima hazır!’ ve ‘Polis uyumaz, acıkmaz, susamaz, korkmaz’ türünden sloganlarla tecessüm etmiş robotik varlıklardı.

Üçüncü olarak ise; olay örgüsünün sanki ilahi bir kuralmışçasına doğrusal düzlemde ilerlemesiydi. Bunu yine tutanak yazma alışkanlığına bağlamak mümkün. Öyle ya bir polis tutanağında kurmaca yapmanız, zamanın olağan akışını ileri geri esnetmeniz ya da ‘flaşbekler’ yapmanız pek de mümkün değildir.

Dördüncü olarak; bu kitapların yazarlarının aslında pek de iyi okuyucu olmadıklarını düşündüren birtakım emareler göze çarpıyordu. Bunlar hikayelerin yavanlığından, yazım ve imla hatalarının çokluğundan anlaşılabiliyordu.

Tam da bu noktada Ceza Hikayelerine dönelim. Mehmet Ali Başaran, her şeyden önce iyi ve dikkatli bir okur. Aynı zamanda edebiyata karşılıksız bir sevgi besliyor, yazımızın başında belirttiğimiz gibi edebi yönünün ve türlere vakıf olmasının meyvelerini topluyor. Kimi hikayelerde anlatımını dizelerle destekliyor, kimi hikayelerde ‘nakavt’ edici sonu yine bir şiir dizesiyle yapıyor. Bazen de hikâyeyi bir soruyla sonlandırarak, asla bitmeyen bir öykü bırakıyor okuyucunun kucağına.

Hikayalerdeki karakterlere de değinmekte yarar var. Çünkü hikayelerin çoğu bu karakterler üzerinden ilerliyor. Bazı öykülerin kahramanlarını özellikle daha fazla tanımak istiyorsunuz. Ne yer, ne içerler, ne düşünür, ne hissederler, nasıl aşık olurlar? Siyah Hikaye isimli öyküde Ebubekir karakteri benim merak ettiklerimden bir tanesiydi.

Kelimelerin ya da yer adlarının etimolojik kökenlerine yapılan göndermeler de var kitapta. ‘Langa’ isimli öykünün hem girişi hem de bitirişi bu isme atıfta yapıyor. İçerik de anlatılan hikaye ile doğrudan uyumlu ‘dışarıda’ bırakılanların hikayesi.

Son olarak kitaptaki öykülerin toplamının bende uyandırdığı ilk his anlatılan hikayenin kahramanlarıyla hemhal olmak, empati yapmak oldu. ‘Langa’ isimli öyküyü okuyan birinin sokakta rastladığı bir fahişeye eskisi gibi davranmasına imkân kalmıyordu. Yargı sisteminin ilk aşamasında çeşitli görevler alan bir kolluk görevlisi olarak edindiğim ikinci ders ise ‘asla yargılama’ ilkesini yeniden hatırlamak oldu. Özellikle Bir Noktalama İşareti isimli öyküde bir isim yanlışlığından dolayı gözaltına alınıp, başka bir şehre götürülen ve gözaltı sürecinde bir dizi kötü muameleye maruz kalan mağdurun öyküsünü okuduktan sonra…

‘Okur, başına geleceklere hazırlıklı olmalı…’

Cihan Uluç

Kuzularla Saklambaç

http://www.gazeteyeniyuzyil.com/kuzularla-saklambac-makale,180.html

Kuzularla Saklambaç Mehmet Ali Başaran’ın üçüncü çocuk hikâye kitabının adı. “Gazete Okuyan Tavuk’’ ve “Nasreddin Hoca’nın Bisikleti’’inden sonra yayınlanan serinin son kitabı. 1983’te Trabzon’da doğan yazar, aslında bir Avukat. Kaleme aldığı her üç kitabı da esasen çocuk dünyasının içinden ya da üzerinde büyükler ile yapılan ciddi konuşmalar. Bir tür “Büyüklere Masallar” olarak ifade edebileceğimiz bu metinler, başta ahlak ve etik olmak üzere, insanı insan yapan diğer bütün değerleri, Alegorik bir form içinde herkesle tartışıyor.

Son kitabın “Mülteci Çocuklara” ithaf edilmiş olması, yazarın zihin dünyasına dair bize çok ciddi ipuçları veriyor. ‘’Ben bir koyun olsam sen de bir kuzu / meleye meleye getirek yazı’’ ön girişiyle başlayan kitap, temel olarak barış içinde bir arada yaşamanın, bütün büyük baharların, en büyük ve belirleyici müjdecisi ve tek nedeni olarak algılanmasına çaba gösteriyor.

Her üç kitap da, sorunsal olarak barış içinde bir arada yaşamanın en üst rafında adaleti işaret ediyor. Adaleti, etik ve ahlak değerler sistematiğiyle dolayımlayarak  adeta, küçük çocuk hikayelerini, felsefenin temel ilkelerine giriş düzeyine çıkarıyor. İyi ve Kötü kavramlarını, doğru ve yanlış yargıları, hikayelerin esas kahramanı olan ‘’Vuk Gıtgıt’’ ın tanıklığında, çok zekice kurgulanmış olay örgülerinde, yeniden canlandırarak, çocuk ve büyüklerin arasında var olan düşünsel mesafeleri ortadan kaldırıyor.

Söz gelimi “Hayvan Çetesi Mahkemede’’ üst başlığıyla anlatılan hikaye, çok şirin bir tabloyu hukuk gibi asık suratlı bir form içinde anlatarak mizahi zekanın parlak örneklerini sergileyebiliyor.

‘’Türkiye’yi şaşkına çeviren hayvan çetesi, hâkim karşısına çıkıyor. Bilindiği üzere, Leopar, Martı, Kanguru, ve Mirket’ten oluşan çete, İstanbul-Bursa seferini yapan feribotu kaçırmıştı. Polisin başarılı operasyonu sonucu yakayı ele veren çete üyeleri aynı gün tutuklanmıştı.’’

Leopar, Martı, Kanguru ve Mirket’ten oluşan bu topluluk, aslında beş kıta ve yer yüzünün bütün sahillerini temsil ediyor. Gezegenimizin insani ve ahlaki potansiyelini, bu sevimli kahramanların şahsında yeniden ve güzel bir dünya için masaya yatırıyor yazar. Zekice kurgulanmış olan hayvan kahramanlar, insan olmanın bütün pratiklerini, söylem ve eylemleriyle, yeni bir seviyede tartışırken, aynı zamanda salt mizahtan oluşan bir lezzeti de damaklarımıza usulca bırakmaktan geri kalmıyorlar. Akıl ve zeka mizah ile buluşunca, dünyanın ortasına kurulmuş bir şölen, çok keyifli bir ziyafet hücum ediyor zihinlerimizin kıvrımlarına.

Bu yazıda hikâyeleri tek tek anlatmayı düşünmüyorum. Bu doğru bir davranış olmaz. Hikayeler eksiksiz bir biçimde kitap sayfalarında yerli yerinde duruyor. Çok merak ettiyseniz gidip bir tanesini kitapçılardan satın alabilirsiniz. “Çıra Çocuk Yayınlarından” çıkan kitap, bütün kitapçılarda raflarda duruyor.

SSK’lı Postacı Güvercin ile tanışmak istiyorsanız, Dağbayır Çobanlık Hizmetleri firmasını ve Uzman Çoban Yardımcısı olan köpeği merak ettiyseniz, hepsi bir ağızdan “Otlatmak Bizim İşimiz” diye her yerde kartvizitlerini dağıtmakla meşguller!

Ben her üç kitabı da çok sevdim. Umarım siz de alır okur ve çok seversiniz.

Yeni Kitap, Yeni Baskılar

Yeni kitap, Yeni yayınevi, Yeni çizimler, Yeni kapaklar ve Yeni baskılarla “yepyeni” bir şekilde okurların karşısına çıkıyoruz. 

Serinin üçüncü ve son kitabı “Kuzularla Saklambaç” yayınlandı. 

İlk kitap “Gazete Okuyan Tavuk” 4. Baskıyı,

İkinci kitap “Nasreddin Hoca’nın Bisikleti” ise 2. Baskıyı yaptı. 

Çizimlerini çok beğendiğim Özge Çiçek ve sanatçı duyarlılığıyla tasarım yapan Ammar Kılıç’la çalışmak ayrıca mutlu etti bizi. 

Beyan Yayınları’na teşekkür ediyor, Çıra Yayınları ile yolumuza devam ediyoruz. 

Yazar, Çizer, Tasarımcı, Yayıncı ve Okurlar için hayırlı olması duasıyla. 

 

*Kitaplar dokuz yaş ve üzeri tüm okurlar içindir.

https://www.kitapyurdu.com/yazar/mehmet-ali-basaran/177872.html

“Mahkemeye çıkartılan hayvan çetesi, Çoban’ın yanında işe başlayan Kurt, saflığın sınırlarını zorlayan Köpek, talihsiz masalcı, dedektif Tilki ve daha niceleri…
 
Bol macera, bol eğlence, bol sürpriz!
 
“Gazete Okuyan Tavuk” ile başlayan “Nasreddin Hoca’nın Bisikleti” ile devam eden serinin son kitabı, karşınızda. Aman dikkat!

“İkinci işinde de yakayı ele veren bir hayvan çetesi, hamam sevdalısı şaşkın bir inek, acayip laflar eden kitaplar, dertli bir Ceviz Ağacı, Nasreddin Hoca’nın talihsiz bisikleti ve daha niceleri…
 
İlk kitap “Gazete Okuyan Tavuk” ile başlayan eğlenceli macera devam ediyor. Sırtında çantası, gözünde gözlüğü, ayağında şıpıdık terlikleriyle fırt fırt yürüyen kahramanımızı takip edin. Her yaştan okuru içine alacak farklı bir dünyaya açılıyorsunuz.”

“İlk İşinde Yakayı ele veren bir hayvan çetesi, otobüsle göç eden kuşlar, başları belaya giren rakamlar, hastaneye kaldırılan kitap, hayli ilginç avcılar, basın toplantısı düzenleyen Evliya Çelebi ve daha niceleri…
 
Her yaştan okuru içine alacak masal dünyasına adım atıyorsunuz. Sıradışı bir tavuğun başrolde olduğu eğlenceli bir maceraya hazırsanız…”

 

** Serinin ilk kitabını Arapça okumak isteyenler için:

https://www.kitapyurdu.com/kitap/gazete-okuyan-tavuk-/427060.html&manufacturer_id=177872

***İlgili yazılar:

https://www.milligazete.com.tr/makale/848656/ismail-demirel/gazete-okuyan-tavuk

http://www.star.com.tr/yazar/gazete-okuyan-tavuk-vuk-gitgit-ve-nasreddin-hocanin-bisikleti-yazi-1147788/

https://www.dunyabizim.com/kitap/bir-avukattan-cocuk-kitabi-nasreddin-hocanin-bisikleti-h26211.html

http://www.felahkitap.com/2016/09/mehmet-ali-basaran-insandan-umit-kesemeyiz/

‘Askerlik çağındaki her erkek 15 bin TL ediyor’

“Şubat 2013’te vicdani reddini ilan eden Avukat Mehmet Ali Başaran, İslami gerekçelerle zorunlu askerliği reddeden isimlerden. Müslüman vicdani retçi Başaran 7 Eylül’de Savcılık soruşturması sebebiyle ifade verdiğini duyurmuştu. Başaran, arkadaşlarıyla birlikte bedelli askerlik tartışmaları yaşanırken “Askerlikte Adil Çözüm” isimli bir kampanya başlatmış fakat bedelli askerlik kararı ile birlikte kampanya duyurulamamıştı.

Başaran ile vicdani retçilerin talepleri ve hakkında açılan soruşturmayı konuştuk.”

https://www.artigercek.com/haberler/askerlik-cagindaki-her-erkek-15-bin-tl-ediyor

– “Askerlikte Adil Çözüm” başlığıyla bir kampanya çalışması başlatmıştınız ki kısa bir süre sonra bedelli askerlik uygulaması devreye girdi. Sizin hükümete önerileriniz neydi askerlik konusunda?

Biz, altında sekiz arkadaşın imzası bulunan bir çağrı yayınladık. Askerlik meselesinin rant değil hak temelli olarak adil ve kalıcı bir çözüme kavuşturulması adına teklifimizi sunduk.

Askerlik, zorunluluk olarak dayatılmasın, dedik. Zorunlu askerliği kaldırmak için erkendir denecekse, bir zorunluluk olmaktan çıkartılana kadar, askerlik yapmak istemeyenlere, askerlik süresini aşmayacak ve cezalandırmaya dönüşmeyecek şekilde alternatif bir kamu hizmetinde bulunma hakkı tanınsın, dedik.

Şayet bu da olmayacaksa, bedelli askerlik uygulaması ile yama yapmaya devam edilecekse, askere gitmek istemeyen vatandaşın ödediği meblağ, askere gitmek zorunda kalan vatandaşa ödensin, dedik.

– Şuanda vicdani retçiler neler yaşıyor? Önceden vicdani retçiler hapse atılıp, işkence görüyordu ve bu sistematik bir şekilde ilerliyordu. Zamanla bu durum değişti ama neye evrildi sence tam olarak?

Devlet vicdani retçilere eskiye nazaran daha nazik davranıyor. Ne var ki bu insanlara hayatı zindan etme refleksi göstermeye devam ediyor. Mesela haksız yere binlerce lira idari para cezası kesiliyor. Çalışma ve seyahat özgürlükleri keyfi olarak kısıtlanıyor. Her an gözaltına alınma veya tutuklanma riskleri de cabası. Son OHAL dönemi mağdurları, KHK ile işten atılanlar vicdani retçilerin yaşadıklarını gayet iyi anlayabilirler.

– Vicdani ret hareketi artık eskisi kadar güçlü değil, yeni vicdani ret ilanları ya da askerlik tartışmaları yapılmıyor. Vicdani retçiler neden bu kadar sessiz?

Sessizler çünkü kendilerini yeteri kadar iyi ifade edemiyorlar. Bazı vicdani retçiler marjinal takılmanın hazzını yaşamayı bir hak mücadelesi vermeye yeğliyor görünüyor. Sessizler çünkü seslerine ses katanlar çok azlar ve zayıf düştüler. Sessizler çünkü bu ülkede farklı seslere, farklı renklere tahammül azaldıkça azaldı. Sessizler çünkü özgür bir ifade ortamı kalmadı gibi. Ciddi bir baskı var ve bu ülkenin aydınları ya dağılıp gittiler ya da yer altına çekildiler. Cezaevi kampüslerinde değilseler, başka nerde olabilirler?

– Geçen günlerde savcılık tarafından ifadeye çağrıldığınızı yazmıştınız. Nasıl bir durumla karşı karşıyasınız?

Hakkımda bir dava açmaya hazırlanıyorlar, askerlik yapmadığım gerekçesiyle. Ben de haklılığımı her ortamda açıklamaya hazırım. Vicdani ret beyanımda özetlemiştim. Kendimizi ve birbirimizi kandırmaya son vermeliyiz. Bana dokunmayan yılan bin yaşasın mantığı hüküm sürdükçe daha haklı, daha ahlaklı, daha özgür bir toplum inşa edemeyeceğiz.

Şahsen bir suç işlemediğimden adım gibi emin olduğumdan, gerisinin bir önemi yok. Haklı davamızı kazanırsak, bu ülkenin gençleri ve geleceği için kazanılmış bir hak olacak. Buna yürekten inanıyorum. Ucuz, pespaye numaralarla “ihanet” olarak lanse ettikleri bu duruşun yani hakta direnmenin inananlar için ibadet olduğunu hatırlatmak isterim. Ve ibadetler birlikte yani cemaatle gerçekleştirildiklerinde çok daha kıymetlidir!

– Mesleğiniz avukatlık ve hakkınızda başlatılmış bir soruşturma var. Böyle bir dönemde vicdani retçi bir avukat olarak hukukun haklarınızı koruyacağını düşünüyor musunuz?

Düşünmek istiyorum ama düşünemiyorum, aklım fena halde karışık! Türkiye’de hukuka güvenmek için deli olmak gerek. Yargı bu ülkenin en çürük tahtalarından biri ne yazık ki… Alparslan Kuytul’a, Selçuk Kozağaçlı’ya bakın, onlar gibi sayısız insan var, uzun süredir zindanlarda. Böyle bir ülkede hukuktan bahsetmek mümkün mü? Bahsediyoruz ama daha çok farz ediyoruz!

Farz edelim ki yargılanıyoruz ve bir tiyatro salonunda değil mahkeme salonundayız, üstelik karşımızda hâkim var, üstüne üstlük talimata değil yasaya ve vicdanına göre bağımsız karar verebiliyor… İşte o vakit bu haksızlıktan “tahliye” olacağız, dahası zulümden “beraat” edeceğiz!

Düşünüyorum: ne yapabiliriz? Mücadele etmek, hukuku gözetmek ve umut etmekten başka tevekkül edebiliriz. Bu zulümler de, zulmedenler de gelip geçer, geriye şahitlikler ve güzel hikâyeler kalır, öyle inanıyorum.  Sonuçta üç günlük dünya…

– Hükümet hiçbir zaman vicdani reddi gündemine almıyor, üzerinde tartışmıyor. Sizce nasıl bir durum bu görmezden gelmeyi değiştirebilir ya da değişim ihtimali görüyor musunuz?

Ak Parti’nin bunu gündeme alma potansiyeli vardı, buna inanmıştım. Hükümetin, yani bugünlerde AKP ve MHP’nin bunu gündeme alması için bir sebep yok ortada. Zorunlu askerlik zulmü devam ettiği sürece askerlik çağına gelmiş her erkek en az 15.000 TL para ediyor! Devletin haksız yere aldığı bu türedi “vergiyi” ödemek için yarım milyondan fazla insanın kuyruğa girdiği bir zaman ve mekânda saha ve seyirci avantajından bahsedemeyiz herhalde. Değil mi ki hayat bir deplasmandır?

Bazı sorular sorulabilirse, değişim hızlanabilir diye umuyorum. Mesela, zorla güzellik olmaz, malum, peki zorla askerlik olur mu? Zorla şehitlik olur mu? İnsanların inanmadıkları kurumlarda çalışmaya zorlanması doğru mu? Bugün istismar edilen “şehitlik” ile Kur’an’daki “şehitlik” aynı şey mi? “Ordu Peygamber ocağıdır” diye batıl bir inanç var. Sormalı: Kur’an’da 25 peygamberin adı geçiyor, bu adaletsiz düzeni koruyan ordu hangisinin ocağı?

http://www.emekveadalet.org/alinti/askerlik-cagindaki-her-erkek-15-bin-tl-ediyor/